Categorie archief: Lezingen

De oorlogsgouverneur van Limburg

De oorlogsgouverneur van Limburg: graaf Max d’Ansembourg

door Lou Heynens

op dinsdag 10 januari om 20.00 uur in de zaal van Partycentrum Oud Zumpelveld aan de Irmstraat 23 te Simpelveld.

De oorlogsgouverneur van Limburg: graaf Max d’Ansembourg
‘Er is geen ander zijn, dan ‘anders’ zijn

Ooit was hij een spraakmakende politicus, van zulk een roomse signatuur dat het menig kerkprelaat de adem benam, maar hij was ook NSB’er en in Nederlands zwartste jaren provinciegouverneur van Limburg, daarbij een gewiekst strateeg en een dubbelhartig antisemiet. In een stilte die beslist geen nieuwsgierigheid verdraagt, wordt hij in de kerk van Amstenrade jaarlijks herdacht: Maximiliaan graaf de Marchant et d’Ansembourg (1894-1975). Herdenkingen zoals deze zijn een aloud gebruik, en bovendien kent het koesteren van de herinnering aan een bijzondere persoonlijkheid een lange traditie. Of dit herdenken recht doet aan wat er feitelijk in een mensenleven is gebeurd, staat vaak op een andere, veelal verzwegen, bladzijde. Lezing met beeldpresentatie.

lezing 10-1-1017-ansembourg-foto-1 lezing 10-1-1017-ansembourg-foto-2
Maximiliaan graaf de Marchant et d’Ansembourg (1894-1975) uit Amstenrade was namens de NSB de commissaris van Limburg.

lezing 10-1-1017-ansembourg-foto-3
Graaf Max de Marchant (2e v.r.) bij een toespraak.
Foto: NIOD.

Lou Heynens

De spreker Lou Heynens (G.M.L. Heijnens) voelt zich niet bij welke politieke stroming of spirituele beweging betrokken en is derhalve van geen partij lid of van welke belangengroep dan ook. Hij is publicist en beeldend kunstenaar, met het eeuwigdurende gevoel dat wat hij publiek maakt, nooit goed genoeg is. Publicaties o.a.: Kastelen in Zuid-Limburg. In hernieuwde glans (2005); Als de hengst glimlacht … Over adel en andere vreemde zaken (2006); Adel in ‘Limburg’ of de Limburgse adel. Geschiedenis en Repertorium (2008); Geconfisqueerd als ‘vijandelijk vermogen. Dossier Limburgse kastelen (2014); en De oorlogsgouverneur van Limburg. Maximiliaan graaf de Marchant et d’Ansembourg (2015). De kleurrijke Heynens figureerde in het NCRV-programma ‘De Stoel’ van Rik Felderhof en in de Oostenrijks-Poolse productie ‘Die Polnische Habsburger’. Hij is lid van het Koninklijk Nederlands Historisch Genootschap.

 

Voor leden is de toegang gratis, van niet-leden wordt een bijdrage gevraagd van 2 euro.

 

 

Vriendinnen van Clara Fey in het Aken van de negentiende eeuw

Spoorviaduct-bij-Burtscheid

Lezing over de -religieuze- vriendinnen van Clara Fey

door Ine Scholl

op dinsdag 22 november om 20.00 uur
in de zaal van Partycentrum Oud Zumpelveld aan de Irmstraat 23 te Simpelveld.

Clara Fey woonde vanaf 1878 in Simpelveld en stichtte hier het Loreto-klooster. Ze groeide op in Aken in een spannende tijd. Binnen het katholieke geloof was een grote ontwikkeling gaande. De Duitse biedermeiercultuur werd gevolgd door de tijd van het Realisme, de industrialisatie van Europa, van Aken was in volle gang.

In deze periode groeide Clara Fey op en stichtte ze haar klooster in Burtscheid. Haar ideeën en visie op geloof, op cultuur en op haar levensdoel werden door de bovengenoemde ontwikkelingen beïnvloed. Clara Fey stond daarin niet alleen. Haar vriendinnen Franzisca Schervier en Pauline von Mallinckrodt hadden dezelfde achtergrond als zij en maakten gelijksoortige keuzes in het leven. Alle drie nemen ze een belangrijke rol bij de ontwikkeling van de welzijnszorg in Duitsland.

Tijdens de lezing worden de bijzondere levens van deze vrouwen besproken: de invloed van Luise Hensel, de ontwikkeling van kerkelijke orden in de zorg voor ouderen, kinderen en gehandicapten.
Daarnaast komt de geschiedenis van Aken in de negentiende eeuw aan bod. In deze eeuw verandert de stad grondig. In 1803 zijn de verschillende wijken van Aken nog van elkaar gescheiden door weiden en akkers. Tijdens het leven van Clara Fey wordt Aken een industriestad en krijgt het met de internationale spoorlijnverbindingen contacten in heel Europa.

Ine Scholl
Spreekster is Ine Scholl. Zij is reeds vele jaren actief lid van de Heemkundevereniging De Bongard, waarvan vele jaren in het bestuur. Vanuit de sectie archeologie heeft ze meegewerkt aan opgravingen en enkele tentoonstellingen georganiseerd. Verder is zij ook lid van de museumgroep.

Voor leden is de toegang gratis, van niet-leden wordt een bijdrage gevraagd van 2 euro.

Lezing Vakwerkbouw in zuidelijk Limburg

Vakwerkbouw in zuidelijk Limburg, de afgelopen 600 jaar

Vakwerkbouw in zuidelijk Limburg, de afgelopen 600 jaar

door Coen Eggen

op dinsdag 18 oktober om 20.00 uur
in de zaal van Partycentrum Oud Zumpelveld aan de Irmstraat 23 te Simpelveld.

Dat Zuid-Limburg alles behalve dat half-buitenlandse uitstulpsel is van Nederland mag inmiddels bekend zijn. In tegendeel, het is al sinds mensenheugenis onderdeel van een veel groter cultuurlandschap. Het zal dan ook niemand verbazen dat er tal van relaties over de huidige landsgrenzen heen bestaan, en bestonden. Aan de hand van vakwerkbouw laat zich dat perfect illustreren.

Vaklieden van elders werkten hier, timmerlieden van hier leerden hun vak elders, opdrachtgevers en bouwers namen hun eigen mensen mee, en daar doorheen speelt dan ook nog een grote verwantschap taal en gebruiken. Dat heeft alles bij elkaar boeiende constructies opgeleverd, waarbij nauwelijks sprake is van een vakwerktraditie voor ons eigen kleine gebiedje. Het blijkt ook uit de vele teksten op balken.
En zo is er veel meer dat de aandacht verdient, en ook krijgt. Want wat te denken van het gegeven dat vakwerkgebouwen roerend goed waren, en daadwerkelijk meegenomen werden bij een verhuizing?!

Na 500 jaar bouwen, zoals het gedocumenteerd is in het boek, volgde er een eeuw van herwaardering en restauratie. Voor we bij het ‘nu’ zijn aangeland is er na de laatste wereldoorlog echter wezenloos veel gesloopt, en wat er nog stond is in veel gevallen alsnog verminkt, vaak door al dan niet goedbedoelde restauraties. Ook dat kritische geluid verdient aandacht, opdat we met de laatste paar nog te restaureren panden zeer zorgvuldig omgaan.

En wat let ons vervolgens om nieuw te gaan bouwen volgens deze oeroude methode? Geen historiserende gebouwen, maar goede hedendaagse. Bouwen met materialen uit de streek!

Coen Eggen
Spreker Coen Eggen is de vakwerkdeskundige bij uitstek. Hij heeft de afgelopen veertig jaar intensief veldwerk gedaan in Limburg en nabije omgeving. Dit jaar publiceerde hij Vakwerkbouw, 600 jaar bouwen met hout en leem in Zuid-Limburg en omstreken. Met veel voorbeelden en meer dan 700 illustraties laat hij zien welke gebouwsoorten en invloeden in Zuid-Limburg voorkomen. Zowel op hoofdlijnen als in detail werkt hij alles uit en biedt zo een diepgaand inzicht in een bouwmethode die eeuwenlang de norm was.

Voor leden is de toegang gratis, van niet-leden wordt een bijdrage gevraagd van 2 euro.

 

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Lezing ‘Wijnbouw in Limburg’

Lezing 'wijnbouw in Limburg' door Wim Gloerich

“De worsteling van een wijnboer door het jaar”

door Wim Gloerich

op dinsdag 24 mei 2016 om 20.00 uur

in de zaal van Partycentrum Oud Zumpelveld aan de Irmstraat 23 te Simpelveld.

Het maken van wijn klinkt romantisch, maar er komt heel wat bij kijken. De suikers uit de druif en dan gist erbij en de alcohol vormt zich al. Echter, de wijn zal dan wel spoedig na de gisting bederven. Er komt heel wat meer bij kijken om zelfstandig een behoorlijke en drinkbare wijn te maken.

Wim Gloerich zal in zijn lezing uit de doeken doen hoe een wijnjaar voor een wijnbouwer er uit ziet en welke kennis en ervaring nodig is voor een wijnbouwer. Naast de kelderwerkzaamheden komen ook de wijngaardwerkzaamheden aan bod. Beide onderdelen zijn namelijk voor een goede kwaliteit van een wijn zeer belangrijk.

Ook zullen zaken worden besproken waar de meesten waarschijnlijk nog nooit van hebben gehoord, zoals van vruchtzetting, troshalveringkneuzen, afsteken en Feinschliff. Deze en nog enkele andere thema’s zullen tijdens het doornemen van een wijnjaar op een luchtige wijze worden aangesproken.

Aansluitend aan de lezing is er een bescheiden proeverij met verschillende wijnen van de Stokhemmer Wingerd om een indruk te krijgen van wat onze Limburgse bodem voort brengt.

Wim Gloerich uit Nijswiller is eigenaar en wijnbouwer van de Stokhemmer Wingerd.

Laat u dinsdag 24 mei aanstaande in Simpelveld informeren. Iedereen is van harte welkom.

Voor leden van heemkundevereniging De Bongard is de toegang gratis, van niet-leden wordt een bijdrage gevraagd van 2 euro.

Lezing ‘Kalkbranderijen’ in Zuid-Limburg

Kalkindustrie in Zuid-Limburg

door Jan Nillesen

op dinsdag 23 februari 2016 om 20.00 uur

in de zaal van Partycentrum Oud Zumpelveld aan de Irmstraat 23 te Simpelveld.

Kalksteen komt nagenoeg in heel Zuid-Limburg voor, ooit waren hier overal kalkbranderijen gevestigd. De kalkbranderij is een politieke, economische en historische activiteit. Vandaar een lezing over de historie van kalkovens en het kalkbranden, met de nadruk op het bedrijf in Zuid-Limburg. De centra hier in de regio van deze activiteit zullen worden besproken, met extra nadruk op de kalkbranderijen in de gemeente Simpelveld.

Kalkoven-Dalberg-Daelsberg

Kalkbranden is een complex onderwerp. Het is een chemisch proces en het succes ervan vereist randvoorwaarden die essentieel zijn voor een goed doorbrandde kalk. Randvoorwaarden zoals goede brandstof, hoge temperatuur, soort kalksteen en een goed gebouwde oven met een behoorlijke trek en goede afvoer. Kalksteen is een aards, dus geologisch product. De geologie van Zuid-Limburg zal eveneens aan bod komen voor zover het kalksteen betreft. Er heerst in de kalkindustrie een grote verwarring tussen enerzijds handels- en volksnamen en anderzijds de scheikundige en geologische termen. Zo is er meestal sprake van mergel, maar geologisch is dat een groenig mengsel van klei en kalksteen (ook wel: tufsteen). Als de term ‘-kalk’ aan een woord wordt toegevoegd, dan komt dit product uit de kalkbranderij, zoals kluitkalk, poederkalk en landbouwkalk. Zo noemt men kluitkalk ook wel steenkalk, die uit kalksteen gebrand wordt.

Jan Nillesen uit Eys is voormalig voorzitter van de Nederlandse Geologische Vereniging, afdeling Limburg en docent scheikunde. De chemicus schreef meerdere artikelen en een boek over de vergeten industrie van de kalkbranderijen. Laat u dinsdag 23 februari aanstaande in Simpelveld informeren. Iedereen is van harte welkom.

Voor leden van heemkundevereniging De Bongard is de toegang gratis, van niet-leden wordt

een bijdrage gevraagd van 2 euro.

Lezing ‘Religie in de Oudheid’.

Lezing ‘Religie in de Oudheid’.

door Koos Linders

Dinsdag 26 januari 2016 om 20.00 uur

Zaal van Partycentrum Oud Zumpelveld, Irmstraat 23 in Simpelveld. 
Koos Linders heeft zijn lezing (powerpoint) op onze site beschikbaar gesteld. Hij is hier te downloaden

Religie-in-de-Oudheid-Saturnalia

Mensen willen zin geven aan hun leven, velen verbinden deze zin van het leven met een grotere werkelijkheid die het eigen bestaan overstijgt: religie. Dat was ook het geval in het Romeinse Rijk, waartoe ons gewest eeuwenlang heeft behoord. Wat, in letterlijke zin, ‘bezielde’ de bewoners van dat rijk? Welke ontwikkelingen vonden er met betrekking tot de religie plaats, ontwikkelingen die hun verregaande invloed hebben tot op de dag van vandaag? Op deze avond komt die ontwikkeling aan de orde in de verschillende periodes die het West-Romeinse Rijk: de koningstijd, de republiek, de ‘voor-christelijke’ en de ‘christelijke’ keizertijd tot aan 476, het einde van het West-Romeinse rijk. Er worden thema’s besproken zoals: de rol van de voorouders, de betekenis van en de verhouding tot de goden, de huisgodsdienst, verschillende ambten, de feesten en de ‘godenimport’ uit onder andere Griekenland, het nabije oosten en Germania. De romanisering van Germania zal toegelicht worden vanuit de romanisering van ons gewest (sarcofaag van Simpelveld, heiligdommen in Coriovallum?). De overgang naar het christendom wordt toegelicht met de Saturnaliafeesten en de verering van de Sol Invictus, de Onoverwinnelijke Zon. Daarna volgt de periode van Constantijn de Grote en zijn opvolgers. De slotvraag (en de hamvraag) luidt: ‘Is de oudheid nu definitief voorbij?’ Laat u dinsdag 26 januari aanstaande in Simpelveld informeren. Iedereen is van harte welkom. Voor leden is de toegang gratis, van niet-leden wordt een bijdrage gevraagd van 2 euro.

Met vriendelijke groeten,
Heemkundevereniging De Bongard

Lezing over de Limburgse vrijmetselarij

Kunt u een geheimpje bewaren?

De Limburgse vrijmetselarij onthult haar verleden door Jean-Pierre Schobben op dinsdag 24 november om 20.00 uur in de zaal van Partycentrum Oud Zumpelveld aan de Irmstraat 23 te Simpelveld.

Wat is vrijmetselarij? Wat is het streven van hen die maandelijks bijeenkomen in hun werkplaatsen en tempels? Geheimzinnigheid alom. Veel mystiek. Hoewel besloten, is het echter geen geheim genootschap. Heden ten dage is het een levensbeschouwelijke, vrijzinnige vereniging waar dames en heren elkaar tweewekelijks ontmoeten in vriendschap en waar respect voorop staat.

Lezing vrijmetselarij deBongard Simpelveld

In het katholieke Zuiden van Nederland wordt er ondanks de ontzuiling nog steeds met enige achterdocht naar gekeken. Ten onrechte. De vrijmetselarij kent haar plek. Zij werft niet. Noch wil zij haar convictie opdringen aan andersdenkenden. Sterker nog. De leden van de vrijmetselarij geven ruimte aan diegenen die hun denkbeelden willen delen. Zolang dat in harmonie gebeurt en wanneer erover gesproken kan worden. Het is een humanistische vereniging zonder enige dogma’s. De enige mogelijke doctrine is dat er niet getwist wordt over politiek en geloof. Iedereen is daarom dus binnen deze kring welkom. Van welke gezindten, afkomst of maatschappelijke status dan ook.

De bouw- en lichtsymboliek zijn hetgeen wat hen verbindt en waarmee zij zinnebeeldig werken. De symboliek van de vrijmetselarij geeft de actieve leden diepgang in hun leven. Vrijdenkend waarbij het filosofisch karakter de mogelijkheden biedt elkaars ervaringen en denkwijzen te delen. Op een wijze waar een mogelijk twistgesprek uit de weg wordt gegaan en het in harmonie uitwisselen van elkaars inzichten voorop staat. Ieder het zijne.

Laat u dinsdag 24 november aanstaande in Simpelveld informeren. Iedereen is van harte welkom. Voor leden is de toegang gratis, van niet-leden wordt een bijdrage gevraagd van 2 euro.